Demir oksidi pigmentleri esasy bölegi demir oksidleri bolan organiki däl reňkleýjileriň möhüm klasydyr. Olar titan dioksidinden we iň esasy reňkli organiki däl pigmentlerden soň ikinji iň uly organiki däl pigmentler hökmünde hasaplanýar we senagatda we gündelik durmuşda giňden ulanylýar.
Himiki taýdan olar esasan dört kategoriýany öz içine alýar: demir oksidi gyzyl, demir oksidi sary, demir oksidi gara we demir oksidi goňur. Olaryň arasynda demir oksidi gyzyl iň köp ýaýran bolup, umumy demir oksidi pigmentleriniň takmynan 50% -ni düzýär. Mundan başga-da, magnit ýazgy materiallary üçin poslama garşy pigment we magnit demir oksidi hökmünde ulanylýan slýudaly demir oksidi hem demir oksidi pigmentleriniň çägine girýär. Demir oksidi pigmentleriniň dürli görnüşleri demriň dürli oksidlenme derejeleri sebäpli baý reňk spektrini görkezýär. Mysal üçin, demir oksidinden (Fe₂O₃) alynýan demir oksidi gyzyl, gyzyl görünýär; gidratlanan demir oksidinden (Fe₂O₃·H₂O) alynýan demir oksidi sary; we magnetit (Fe₃O₄) bolan demir oksidi gara, gara görünýär.
Işleýiş babatda demir oksidi pigmentleri ajaýypdyr. Olaryň kislota we aşgar garşylygy ajaýypdyr. Olar dürli konsentrasiýadaky aşgarlara we sement we hek ergini ýaly umumy ulanylýan gurluşyk materiallaryna garşy örän durnuklydyr, sement gurluşyk bölekleriniň tozanlaşmagyna sebäp bolmazdan ýa-da olaryň berkligine täsir etmezden. Şeýle-de bolsa, olar güýçli kislotalarda, esasanam gyzdyrylanda we ýokary konsentrasiýa şertlerinde ýuwaş-ýuwaşdan ereýärler. Yşyk we ýylylyk garşylygyna gelende, adaty demir oksidi pigmentleri belli bir temperatura aralygynda durnuklydyr. Mysal üçin, demir oksidi sary reňki 130°C-den ýokary temperaturada gyzyl reňke öwrülýär we demir oksidi gyzyl reňki 300°C-den ýokary temperaturada gara gyzyl reňke öwrülýär. Şeýle-de bolsa, köp kärhanalar häzirki wagtda ýokary temperatura çydap bilýän ýokary öndürijilikli önümleri işläp düzdüler. Olaryň howa şertlerine garşylygy ajaýypdyr, howa şertleriniň, ýagny sowuk, yssy, guraklyk we atmosferadaky çyglylyk şertleriniň täsiri az, bu bolsa olary açyk howada ulanmakda görnükli edýär. Mundan başga-da, olar hapalanan gazlarda durnuklydyr, suwda, mineral ýaglarda, ösümlik ýaglarynda we köp organiki erginlerde eremeýär we siňmeýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2025-nji ýylyň 7-nji maýy